In het kort: magnesium gluconaat, carbonaat, pidolaat en lactaat zijn gangbare magnesiumvormen die in de EU zijn toegestaan voor voedingssupplementen. In studies bij mensen werden lactaat en aspartaat allebei duidelijk beter opgenomen dan magnesiumoxide. Carbonaat levert veel magnesium per gram en lost op in maagzuur. Orotaat en aspartaat vind je vooral in medicijnen uit de apotheek.
Het belangrijkste op een rij
- Vier vormen staan op de EU-lijst: carbonaat, pidolaat, lactaat en gluconaat mogen aan voedingssupplementen worden toegevoegd.
- Goede opname aangetoond: in een Amerikaanse studie werden lactaat en aspartaat even goed opgenomen, duidelijk beter dan oxide.
- Veel of weinig poeder: carbonaat bevat ongeveer 25 tot 29% magnesium, gluconaat maar net iets meer dan 5%. Voor 250 mg magnesium heb je dus 0,9 g of 4,6 g nodig.
- Orotaat: de Europese voedselveiligheidsautoriteit EFSA kon de veiligheid als voedingssupplement niet bevestigen, vanwege orotzuur.
- Aspartaat: wordt goed opgenomen en zit vooral in apotheekpreparaten. Laat er wel tijd tussen zitten als je een schildkliertablet neemt.
Inhoud
- Welke andere magnesiumvormen zijn er, naast citraat en glycinaat?
- De zes vormen vergeleken
- Waar is magnesiumcarbonaat goed voor?
- Magnesiumorotaat: wat zegt de EFSA?
- Waar is magnesiumpidolaat goed voor?
- Magnesiumlactaat: hoe goed wordt het opgenomen?
- Magnesiumaspartaat: waar gaat de discussie over?
- Magnesiumgluconaat: meer poeder nodig, goede resultaten in een dierstudie
- Welke van deze vormen past bij jou?
- Veelgestelde vragen
- Grenzen van het onderzoek en alle bronnen
Welke andere magnesiumvormen zijn er, naast citraat en glycinaat?
Naast de bekende vormen is er een tweede reeks die je tegenkomt op verpakkingen, in bruistabletten en op bijsluiters: carbonaat, orotaat, pidolaat, lactaat, aspartaat en gluconaat. Ze leveren allemaal hetzelfde magnesium. Het verschil zit in waaraan het gebonden is, hoeveel magnesium er per gram in zit en hoe goed elke vorm oplost.
Dit artikel behandelt deze zes vormen stuk voor stuk. Wil je eerst weten welke vorm over de hele linie de beste keuze is, lees dan ons overzicht Welke magnesium is het beste? Over de meest voorkomende vormen hebben we eigen artikelen: magnesiumcitraat, magnesiumglycinaat, magnesium-L-threonaat en magnesiummalaat.
Dit laat onderzoek zien: een systematisch overzicht van 14 vergelijkende studies vond dat organische vormen gemiddeld beter worden opgenomen dan anorganische. Alle vormen hielden bij gezonde mensen de normale magnesiumwaarde op peil.1 Een overzichtsartikel benadrukt dat de hoeveelheid per portie en je eigen voorzieningsstatus vaak meer uitmaken dan het zout zelf.2
De zes vormen vergeleken
De tabel toont de zes vormen in één oogopslag. Het magnesiumgehalte hebben we berekend uit de molmassa's.3 De oplosbaarheid komt uit de Europese Farmacopee en de EFSA-beoordeling.4, 6
| Vorm | Magnesiumgehalte (onze berekening) | Poeder voor 250 mg magnesium | Oplosbaarheid in water | Opname volgens studies | EU-lijst voor voedingssupplementen5 | Typisch gebruik |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Magnesiumcarbonaat (anorganisch) | 28,8% (zuiver); in de handel 24–27% | 0,9–1,0 g | praktisch onoplosbaar, lost op in zuur | in een studie met bruistabletten geen stijging in het bloed9 | ja | Bruistabletten, middelen tegen maagzuur |
| Magnesiumorotaat (organisch) | 6,6% (dihydraat) | 3,8 g | slecht oplosbaar | geen vergelijkende studies bij mensen | nee | Geneesmiddelen |
| Magnesiumpidolaat (organisch) | 8,7% | 2,9 g | zeer goed oplosbaar | over maanden meer magnesium in urine resp. bloed14, 15 | ja | Drinkampullen |
| Magnesiumlactaat (organisch) | 10,2% (dihydraat) | 2,5 g | weinig oplosbaar | net zo goed als chloride en aspartaat, beter dan oxide7 | ja | Tabletten, ook met vertraagde afgifte |
| Magnesiumaspartaat (organisch) | 7,5% (dihydraat) | 3,3 g | goed oplosbaar | net zo goed als lactaat, beter dan oxide7, 20 | nee | Apotheekpreparaten |
| Magnesiumgluconaat (organisch) | 5,4% (dihydraat) | 4,6 g | goed oplosbaar | bij ratten het best van tien vormen8 | ja | Tabletten, poeder |
Zo rekenen we: magnesium weegt 24,3 eenheden. De hele verbinding weegt bijvoorbeeld bij pidolaat 280,5 en bij gluconaat met gebonden water 450,6 eenheden.3 Dus: 24,3 ÷ 280,5 = 8,7% en 24,3 ÷ 450,6 = 5,4%. Voor 250 mg magnesium deel je 250 door het percentage: 250 ÷ 0,087 ≈ 2,9 g pidolaat.
Veel van deze zouten bevatten gebonden water, waardoor het percentage lager uitvalt. Wij noemen de vorm die in de farmacopee staat beschreven. Carbonaat uit de handel is een waterhoudend, "basisch" carbonaat met 40 tot 45% magnesiumoxide. Dat komt overeen met 24 tot 27% magnesium.4
Waar is magnesiumcarbonaat goed voor?
Magnesiumcarbonaat is een zuinige vorm: het bevat veel magnesium per gram, dus is een kleine hoeveelheid poeder al genoeg voor een dagportie. Je vindt het vaak in bruistabletten. Als wit "magnesia" ken je het misschien van turnen of klimmen.
Carbonaat lost nauwelijks op in water, maar wel goed in zuur.4 In de maag reageert het met maagzuur, waarbij opgelost magnesium, water en wat kooldioxide ontstaan. Precies deze reactie gebruiken middelen tegen maagzuur die magnesiumcarbonaat bevatten: ze binden maagzuur.11 Je neemt carbonaat daarom het best bij een maaltijd, wanneer de maag toch al zuur aanmaakt. Hoe maagzuur en maagbeschermende tabletten de opname beïnvloeden, lees je in Hoe wordt magnesium door het lichaam opgenomen?
Dit laat onderzoek zien: in een dierstudie met tien magnesiumvormen werden alle vormen voor 50 tot 67% opgenomen, organische vormen iets beter dan anorganische zoals carbonaat.8 In een laboratoriumproef met darmcellen kwam uit carbonaat, pidolaat en oxide zelfs meer magnesium door de cellaag dan uit citraat, chloride en sulfaat.10
Magnesiumorotaat: wat zegt de EFSA?
Magnesiumorotaat is magnesium, gebonden aan orotzuur. Orotzuur is een voorloperstof bij de aanmaak van erfelijk materiaal en komt van nature voor, vooral in melk: koemelk bevat 20 tot 100 mg per liter.6 Orotaat heeft een laag magnesiumgehalte van ongeveer 6,6% en lost slecht op in water.6
Wie op zoek gaat naar magnesiumorotaat, stuit meestal op geneesmiddelen. Ook de studies zijn daarmee gedaan. Als ingrediënt voor voedingssupplementen is magnesiumorotaat in de EU niet toegelaten.5, 6
Dit laat onderzoek zien: onderzoekers volgden 79 mensen met ernstig hartfalen, die naast hun medicatie een jaar lang magnesiumorotaat of een placebo kregen. Na een jaar leefde 75,7% van de orotaat-groep nog, tegenover 51,6% in de placebogroep.12 De dosis was hoog: 6.000 mg in de eerste maand, daarna 3.000 mg per dag. In een kleine studie met 20 mannen veranderde 3.000 mg orotaat per dag de spermakwaliteit niet.13
Belangrijk: de EFSA heeft magnesiumorotaat twee keer beoordeeld, in 2009 en in 2025. De reden voor haar bezwaren is orotzuur: in dierstudies bevorderde het de groei van levertumoren die door andere stoffen waren veroorzaakt. In 2009 vond de EFSA de geplande hoeveelheden zorgwekkend. In 2025 kon ze de veiligheid van magnesiumorotaat als nieuw voedingsmiddel niet bevestigen.6 Ter illustratie: 250 mg magnesium als orotaat brengt ongeveer 3,2 g orotzuur met zich mee (onze berekening op basis van de molmassa's). Is magnesiumorotaat je door een arts voorgeschreven, neem het dan zoals besproken. Voor dagelijkse suppletie kun je beter kiezen voor een vorm van de EU-lijst.
Waar is magnesiumpidolaat goed voor?
Magnesiumpidolaat is een zeer goed oplosbare vorm, geschikt voor drinkampullen en dranken.4 Het magnesium is gebonden aan pidolzuur, ook wel pyroglutaminezuur genoemd, een ringvormige variant van het aminozuur glutaminezuur. Pidolaat bevat 8,7% magnesium en staat op de EU-lijst voor voedingssupplementen.4, 5 Het is vooral in Italië wijdverbreid: daar wordt er veel vaker naar gezocht dan in Nederland (onze zoekwoorddata).
Dit laat onderzoek zien: in een studie van zes maanden bij 14 mensen met hoge bloeddruk steeg met 365 mg magnesium per dag als pidolaat de hoeveelheid magnesium in de urine van 5,3 naar 7,7 mmol per dag, een teken dat er meer magnesium werd opgenomen.14 Bij niertransplantatiepatiënten met een lage magnesiumwaarde verhoogde pidolaat de bloedwaarde na zes maanden.15 Een overzichtsartikel ziet aanwijzingen voor een goede opname in de cellen; het werd gefinancierd door de fabrikant van een pidolaatpreparaat.16
Magnesiumlactaat: hoe goed wordt het opgenomen?
Goed: in een vergelijkende studie deed lactaat het even goed als chloride en aspartaat, en duidelijk beter dan oxide.7 Lactaat is het magnesiumzout van melkzuur, dat ook in yoghurt en zuurkool ontstaat. Als dihydraat bevat het 10,2% magnesium en staat het op de EU-lijst.3, 5 Het lost slecht op in water.4 Lactaat is ook verkrijgbaar als tablet die het magnesium langzaam afgeeft.19
Dit laat onderzoek zien: in de Amerikaanse studie werden lactaat, chloride en aspartaat even goed opgenomen; van oxide kwam maar zo'n 4% aan.7 In een studie met 30 jonge mannen steeg na een maand met 292 mg magnesium per dag als lactaat de hoeveelheid magnesium in de urine.18 Een lactaattablet met langzame afgifte werd, in vergelijking met magnesium via een infuus, voor ongeveer 38% opgenomen, gemeten via de urine.19
Magnesiumaspartaat: waar gaat de discussie over?
Magnesiumaspartaat wordt goed opgenomen: in studies kwam er meer magnesium uit in het lichaam terecht dan uit oxide.7, 20 Het magnesium is gebonden aan asparaginezuur, een aminozuur dat in elk eiwit zit en dat je lichaam ook zelf aanmaakt.21 Aspartaat staat niet op de EU-lijst voor voedingssupplementen.5 Je vindt het daarom vooral in preparaten uit de apotheek die als geneesmiddel worden verkocht.
Over aspartaat wordt om één reden gediscussieerd: asparaginezuur dient in de hersenen ook als prikkelende signaalstof. Op internet wordt daaruit soms afgeleid dat aspartaat 's avonds ongunstig zou zijn of de zenuwen zou belasten. Studies die dat voor magnesiumaspartaat aantonen, hebben we niet gevonden. Een overzichtsartikel beschrijft asparaginezuur als een normale bouwsteen van de stofwisseling en stelt dat de gevolgen van zeer hoge innames nog onderzocht moeten worden.21 Ter illustratie: 250 mg magnesium als aspartaat levert ongeveer 2,7 g asparaginezuur (onze berekening).
Dit laat onderzoek zien: in een Duitse studie bij gezonde mensen scheidden de deelnemers met aspartaat meer magnesium uit via de urine dan met oxide, een teken van betere opname.20 In een studie met 15 gezonde mensen verlaagde magnesiumaspartaat de opname van schildklierhormoon met 12%, citraat met 7%.22
Magnesiumgluconaat: meer poeder nodig, goede resultaten in een dierstudie
Gluconaat lost gemakkelijk op in water en leent zich daarom goed voor poeder om op te lossen.4 Het is het magnesiumzout van gluconzuur, dat uit druivensuiker ontstaat, en staat op de EU-lijst.5 Het nadeel is het lage gehalte: met 5,4% magnesium heb je voor 250 mg ongeveer 4,6 g poeder nodig, dus meerdere grote tabletten.
Dit laat onderzoek zien: in een dierstudie met tien magnesiumvormen werd gluconaat het best opgenomen. Organische vormen zoals gluconaat, lactaat en aspartaat bleven daarbij ook langer in het lichaam dan anorganische.8 Vergelijkende studies bij mensen hebben we voor gluconaat niet gevonden.
Welke van deze vormen past bij jou?
Voor een voedingssupplement zijn lactaat, pidolaat, carbonaat en gluconaat allemaal solide keuzes, omdat ze op de EU-lijst staan en tot de vormen behoren die je lichaam goed kan benutten. Onderstaande tabel helpt bij de keuze op basis van jouw situatie.
| Als je … | voor de hand liggende keuze | waarom |
|---|---|---|
| minder tabletten wilt slikken | carbonaat | veel magnesium per gram3, 4 |
| liever je magnesium drinkt | pidolaat of gluconaat | lossen heel goed op in water4 |
| een vorm met vergelijkende data bij mensen zoekt | lactaat | net zo goed opgenomen als chloride, beter dan oxide7 |
| maagbeschermende tabletten neemt | lactaat, pidolaat of gluconaat | carbonaat heeft maagzuur nodig om op te lossen4, 11 |
| een preparaat van de arts hebt gekregen | het voorgeschreven middel | orotaat en aspartaat worden vooral als geneesmiddel verkocht |
Alle vormen leveren hetzelfde magnesium. De officieel erkende gezondheidsclaims gelden daarom voor elk ervan:
- Magnesium draagt bij tot de vermindering van vermoeidheid en moeheid.
- Magnesium draagt bij tot een normale werking van de spieren.
- Magnesium draagt bij tot een normaal energieleverend metabolisme.
- Magnesium draagt bij tot de normale werking van het zenuwstelsel.
- Magnesium draagt bij tot een elektrolytenbalans.
Wat magnesium allemaal in het lichaam doet, lees je in ons artikel Magnesium: werking in het lichaam.
Onze kijk erop: van de zes vormen is lactaat bij mensen het best onderzocht en een goede keuze als je prima met tabletten overweg kunt. Pidolaat en gluconaat zijn praktisch als je magnesium liever drinkt. Carbonaat is de zuinigste vorm en past goed bij een maaltijd. Voor alle vormen geldt: neem je dagelijkse hoeveelheid regelmatig en verdeel grotere hoeveelheden over twee maaltijden, want kleine porties worden naar verhouding beter opgenomen.25 Welke van deze vormen op de lange termijn de beste is, moeten directe vergelijkende studies bij mensen nog laten zien.
Belangrijk: volwassenen zouden niet meer dan 250 mg magnesium per dag uit voedingssupplementen moeten nemen, tenzij de arts iets anders zegt.23 Bij een verminderde nierfunctie kan magnesium zich in het lichaam ophopen, ongeacht de vorm.24 Overleg dan eerst met je huisarts. Bij schildklierhormoon22, bepaalde antibiotica en middelen tegen botontkalking moet je er een paar uur tussen laten. De details lees je in Wanneer magnesium innemen?
Veelgestelde vragen
Waar is magnesiumcarbonaat goed voor? Voor een zuinige magnesiumvoorziening met weinig poeder, vaak als bruistablet. Magnesium draagt bij tot een normale werking van de spieren. Magnesium draagt bij tot de vermindering van vermoeidheid en moeheid. Omdat carbonaat maagzuur bindt, zit het in hogere hoeveelheid ook in middelen tegen maagzuur.11
Helpt magnesiumcarbonaat tegen verstopping? Magnesium dat niet in de darm wordt opgenomen, bindt water. In grotere hoeveelheden maakt daarom elke magnesiumvorm de ontlasting zachter; in een studie was de stoelgang met oxide en aspartaat bij zeer hoge hoeveelheden 1,8 tot 3,2 keer zo vaak.20 Houdt een verstopping aan, laat het dan door een arts onderzoeken. Meer hierover lees je in Te veel magnesium.
Is magnesiumcarbonaat schadelijk? Bij de gebruikelijke hoeveelheden niet. Het staat op de EU-lijst van magnesiumverbindingen voor voedingssupplementen.5 Zoals bij elke vorm geldt de bovengrens van 250 mg magnesium per dag uit voedingssupplementen.23 Bij nierziekten alleen na overleg met je arts.24
Waar is magnesiumorotaat goed voor? Orotaat levert magnesium, gebonden aan orotzuur. Studies zijn er vooral met geneesmiddelen, bijvoorbeeld bij mensen met ernstig hartfalen.12 Als voedingssupplement heeft de EFSA de veiligheid niet bevestigd.6 Voor de dagelijkse voorziening kun je beter kiezen voor een vorm van de EU-lijst.
Wat is magnesiumorotaat-dihydraat? De gebruikelijke handelsvorm: magnesiumorotaat met twee gebonden watermoleculen. Het bevat ongeveer 6,5% magnesium.6 1.000 mg daarvan levert dus ongeveer 65 mg magnesium.
Maakt magnesiumpidolaat of magnesiumcarbonaat slank? Studies die een van deze vormen onderzoeken op afvallen, hebben we niet gevonden. Magnesium draagt bij tot een normaal energieleverend metabolisme. Dat geldt voor elke vorm.
Grenzen van het onderzoek en alle bronnen
Voor de zes vormen in dit artikel zijn er maar weinig vergelijkende studies bij mensen. De meeste zijn klein, duren dagen tot weken en meten magnesium in bloed of urine, niet de voorziening over maanden. Voor gluconaat komen de vergelijkende gegevens uit een dierstudie, voor carbonaat en pidolaat deels uit laboratoriumproeven met darmcellen.8, 10 Laboratoriumbevindingen spreken elkaar soms tegen: in een celstudie scoorden carbonaat en pidolaat goed, in een andere namen botcellen minder magnesium op uit pidolaat dan uit andere zouten.10, 17
Ook bij mensen zijn er tegenstrijdige bevindingen. Bij 61 jonge vrouwen steeg de magnesiumwaarde in het bloed na tien dagen met carbonaat-bruistabletten niet, met oxide daarentegen wel.9 Bij niertransplantatiepatiënten verhoogde pidolaat de bloedwaarde na 15 dagen nog niet meetbaar; een nieuwere concurrerende vorm werkte sneller.15 In de pidolaatstudie bij hoge bloeddruk daalde de bloeddruk niet sterker dan met placebo.14 De studie naar de lactaattablet komt van de fabrikant.19 De hartstudie met orotaat was klein, liep in één centrum en is niet herhaald.12 Studies naar het effect van aspartaat op slaap of zenuwen hebben we noch positief noch negatief gevonden.
Alle 25 bronnen tonen
| # | Studie | Wie werd onderzocht | Resultaat | Bewijskracht |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Pardo et al. 2021, Nutrition | 14 vergelijkende studies | organische vormen beter dan anorganische, aandeel daalt met de hoeveelheid; alle vormen houden bij gezonde mensen de waarde op peil | systematisch overzicht |
| 2 | Schuchardt & Hahn 2017, Curr Nutr Food Sci | overzicht over opname | zoutvorm minder belangrijk dan gedacht; hoeveelheid en voorzieningsstatus doorslaggevender | overzichtsartikel |
| 3 | PubChem: Carbonaat 11029, Orotaat-dihydraat 90479692, Pidolaat 18601084, Lactaat-dihydraat 71587589, Aspartaat-dihydraat 76968352, Gluconaat-dihydraat 71587201, Orotzuur 967 | stoffendatabank | molmassa's als basis van onze gehalteberekening | referentiegegevens |
| 4 | Europese Farmacopee 7.0, monografieën Magnesiumcarbonaat, Magnesiumlactaat-dihydraat, Magnesiumpidolaat, Magnesiumaspartaat-dihydraat, Magnesiumgluconaat | farmacopee | oplosbaarheid; carbonaat 40–45% als MgO, praktisch onoplosbaar, lost op in zuur; pidolaat 8,49–8,84% Mg | referentiegegevens |
| 5 | Richtlijn 2002/46/EG, bijlage II (gewijzigd bij Verordening 1170/2009) | EU-recht | lijst van toegestane magnesiumverbindingen: o.a. carbonaat, gluconaat, lactaat, L-pidolaat; niet: orotaat, aspartaat | wettelijke basis |
| 6 | EFSA NDA-panel 2025, EFSA Journal | beoordeling magnesiumorotaat-dihydraat | veiligheid niet bevestigd; 2009: NOAEL orotzuur 50 mg/kg, marge t.o.v. geplande hoeveelheden onvoldoende; circa 6,5% Mg; koemelk 20–100 mg orotzuur/l | officiële beoordeling |
| 7 | Firoz & Graber 2001, Magnes Res | gezonde mensen, circa 250 mg Mg/dag, 4 preparaten | oxide circa 4% opname; chloride, lactaat, aspartaat even goed en beter | kleine studie |
| 8 | Coudray et al. 2005, Magnes Res | 80 ratten, 10 vormen | opname 50–67%; gluconaat het hoogst; organische zouten blijven langer in het lichaam | dierstudie |
| 9 | Ivanovic et al. 2022, BioMetals | 61 jonge vrouwen, 10 dagen | oxide het best; carbonaat-bruistabletten zonder stijging | kleine studie |
| 10 | Kyselovič et al. 2021, Physiol Res | darmcellen in het lab, 7 zouten | carbonaat, pidolaat, oxide kwamen beter door dan citraat, chloride, sulfaat | celstudie |
| 11 | Maton & Burton 1999, Drugs | overzicht over antacida | carbonaten en magnesiumzouten neutraliseren maagzuur | overzichtsartikel |
| 12 | Stepura & Martynow 2009, Int J Cardiol | 79 mensen met ernstig hartfalen, orotaat 6.000/3.000 mg, 1 jaar | overleving 75,7% vs 51,6% met placebo | kleine gecontroleerde studie, één centrum, financiering niet vermeld |
| 13 | Závaczki et al. 2003, Magnes Res | 20 mannen, 3.000 mg orotaat, 90 dagen | geen verandering in spermakwaliteit | kleine gecontroleerde pilotstudie |
| 14 | Ferrara et al. 2008, Cardiology | 14 mensen met hoge bloeddruk, 15 mmol pidolaat, 6 maanden | urine-magnesium 5,3 → 7,7 mmol/dag; bloeddruk als bij placebo | kleine gecontroleerde studie |
| 15 | Stefanelli et al. 2023, J Clin Med | 43 niertransplantatiepatiënten, 370 mg Mg/dag | pidolaat: na 15 dagen geen meetbare stijging, na 6 maanden wel; concurrerende vorm sneller | vergelijkende studie zonder randomisatie, zonder externe financiering |
| 16 | Maier et al. 2020, Nutrients | overzicht hoofdpijn en magnesium | pidolaat mogelijk goed opgenomen en celdoorlaatbaar | overzichtsartikel, gefinancierd door Sanofi (fabrikant van een pidolaatpreparaat) |
| 17 | Farruggia et al. 2014, Magnes Res | menselijke cellijnen, 3 zouten | pidolaat minder beschikbaar in botachtige cellen | celstudie |
| 18 | Wary et al. 1999, Br J Clin Pharmacol | 30 jonge mannen, 12 mmol lactaat, 1 maand | urine-magnesium gestegen, verder geen verandering | gecontroleerde studie |
| 19 | Dogterom et al. 2018, Drug Dev Ind Pharm | gezonde mensen, lactaat-retardtablet vs infuus | opname circa 20% (bloed) resp. 38% (urine) nuchter | kleine studie, auteurs bij de fabrikant |
| 20 | Mühlbauer et al. 1991, Eur J Clin Pharmacol | 24 gezonde mensen, aspartaat- vs oxidepreparaten | meer urine-magnesium met aspartaat; stoelgang bij hoge hoeveelheden 1,8 tot 3,2 keer zo vaak | kleine studie met handelspreparaten |
| 21 | Holeček 2023, Nutrients | overzicht asparaginezuur | eiwitbouwsteen, stofwisseling, boodschapperstof; gevolgen van hoge inname nog onduidelijk | overzichtsartikel |
| 22 | Attinger et al. 2025, Clin Transl Sci | 15 gezonde mensen | aspartaat verlaagde opname van levothyroxine met 12%, citraat met 7% (niet significant) | gecontroleerde studie |
| 23 | EFSA / SCF 2001 | officieel advies | bovengrens 250 mg/dag uit voedingssupplementen | officiële beoordeling |
| 24 | Rosner et al. 2023, Mayo Clin Proc | overzichtsartikel | ophoping bij verminderde nierfunctie | overzicht |
| 25 | Fine et al. 1991, J Clin Invest | gezonde mensen, oplopende hoeveelheden bij een maaltijd | opgenomen aandeel daalt van 65% naar 11% | gecontroleerde meetstudie |
Auteur: Redactie PRONESIUM · Laatst gecontroleerd op 01-10-2026 · Dit artikel vervangt geen medisch advies.
