Πάρα πολύ μαγνήσιο: Κατανόηση συμπτωμάτων, αιτιών και κινδύνων

Έχεις πάρει υπερβολικό μαγνήσιο; Μάθε εδώ τα τυπικά συμπτώματα και τους κινδύνους της υπερδοσολογίας μαγνησίου. Εξηγούμε τις αιτίες και δίνουμε συμβουλές για τη θεραπεία. Διάβασε παρακάτω για να μάθεις όλα τα σημαντικά σχετικά με την υπερβολική ποσότητα μαγνησίου.

Τα σημαντικότερα με μια ματιά

• Η υπερδοσολογία μαγνησίου μπορεί να προκύψει λόγω νεφρικής ανεπάρκειας ή υπερβολικής λήψης συμπληρωμάτων και να προκαλέσει επικίνδυνα συμπτώματα. Ωστόσο, η πραγματική υπερδοσολογία είναι πολύ σπάνια.

• Σημαντικά συμπτώματα σε σοβαρή υπερδοσολογία είναι διαταραχές συνείδησης, μυϊκή αδυναμία, διάρροια και στη χειρότερη περίπτωση διαταραχές καρδιακού ρυθμού. Συνήθως όμως η διάρροια είναι η πιο συχνή παρενέργεια σε ελαφριά υπερδοσολογία.

• Για άτομα με υγειονομικούς κινδύνους όπως νεφρικές παθήσεις είναι σημαντική η ιατρική συμβουλή πριν τη λήψη συμπληρωμάτων μαγνησίου.

Τι είναι η υπερδοσολογία μαγνησίου;

Η υπερδοσολογία μαγνησίου, γνωστή και ως υπερμαγνησιαιμία, συμβαίνει όταν το επίπεδο μαγνησίου στο αίμα είναι πολύ υψηλό και μπορεί να προκαλέσει δυνητικά επικίνδυνα συμπτώματα. Μαγνήσιο είναι βασικό ανόργανο στοιχείο που παίζει σημαντικό ρόλο στο νευρικό σύστημα, στον ενεργειακό μεταβολισμό και στη λειτουργία των μυών. Δεν είναι λοιπόν περίεργο που η ανισορροπία του μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα υγείας.

Το σώμα ρυθμίζει το επίπεδο μαγνησίου κυρίως μέσω των νεφρών, τα οποία αποβάλλουν το πλεονάζον μαγνήσιο μέσω των ούρων. Όταν όμως η λειτουργία των νεφρών είναι περιορισμένη ή λαμβάνονται υπερβολικές ποσότητες συμπληρωμάτων μαγνησίου, μπορεί να προκληθεί επικίνδυνη αύξηση της συγκέντρωσης μαγνησίου στο αίμα. Αιματολογικές ή ουρολογικές εξετάσεις είναι συχνά απαραίτητες για τον έλεγχο της συγκέντρωσης μαγνησίου και τη διάγνωση υπερδοσολογίας. Πραγματική υπερδοσολογία είναι πολύ σπάνια και εμφανίζεται κυρίως σε υπερβολική χρήση συμπληρωμάτων διατροφής.

Η ισορροπημένη πρόσληψη μαγνησίου είναι καθοριστική, τόσο για την αποφυγή ανεπάρκειας μαγνησίου όσο και για την αποφυγή υπερβολής του.

Όμως πώς αναγνωρίζει κανείς την υπερδοσολογία και ποια συμπτώματα παρουσιάζονται σε αυτήν;

Συμπτώματα υπερδοσολογίας μαγνησίου

Τα συμπτώματα υπερδοσολογίας μαγνησίου μπορεί να είναι ποικίλα και κυμαίνονται από ήπια έως σοβαρά. Στα συχνότερα συμπτώματα μιας σοβαρής υπερδοσολογίας μαγνησίου περιλαμβάνονται διαταραχές της συνείδησης και μυϊκή αδυναμία. Αυτά μπορεί να εμφανιστούν με τη μορφή ζάλης, σύγχυσης και γενικής εξάντλησης. Επίσης, ναυτία και έμετος δεν είναι σπάνια σε περίπτωση υπερδοσολογίας μαγνησίου.

Στα πιο σοβαρά συμπτώματα συγκαταλέγονται η βραδυκαρδία και η αναπνευστική καταστολή. Η αυξημένη συγκέντρωση μαγνησίου στο αίμα μπορεί επίσης να οδηγήσει σε επικίνδυνα χαμηλή αρτηριακή πίεση. Είναι σημαντικό να αναγνωριστούν έγκαιρα αυτά τα συμπτώματα για να αποφευχθούν σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία.

Μια συχνή παρενέργεια σε ήπια υπερδοσολογία είναι η διάρροια, η οποία προκαλείται από υπερβολικά αυξημένο επίπεδο μαγνησίου και μπορεί να οδηγήσει σε σημαντικές γαστρεντερικές διαταραχές.

Αλλά ποιες είναι οι κύριες αιτίες μιας τέτοιας υπερδοσολογίας;

Αιτίες υπερδοσολογίας μαγνησίου

Οι κύριες αιτίες υπερδοσολογίας μαγνησίου είναι η νεφρική ανεπάρκεια και η υπερβολική λήψη παρασκευασμάτων που περιέχουν μαγνήσιο. Τα νεφρά παίζουν κεντρικό ρόλο στη ρύθμιση των επιπέδων μαγνησίου, αποβάλλοντας την περίσσεια μαγνησίου. Ωστόσο, όταν τα νεφρά δεν λειτουργούν σωστά, αυτό μπορεί να οδηγήσει σε επικίνδυνη αύξηση των επιπέδων μαγνησίου, γεγονός που σε σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να προκαλέσει υπερδοσολογία μαγνησίου.

Εκτός από τη νεφρική ανεπάρκεια, η υπερβολική λήψη μαγνησίου μπορεί επίσης να οδηγήσει σε υπερμαγνησιαιμία. Ιδιαίτερα επικίνδυνο γίνεται όταν οι άνθρωποι λαμβάνουν πολύ υψηλές δόσεις συμπληρωμάτων μαγνησίου χωρίς ιατρική επίβλεψη. Επίσης, η ανεπάρκεια των παραθυρεοειδών αδένων μπορεί να αποτελεί αιτία υπερβολικής ποσότητας μαγνησίου στο αίμα. Ωστόσο, είναι σημαντικό να τονιστεί ότι πραγματική υπερδοσολογία συμβαίνει πολύ σπάνια.

Είναι καθοριστικό να κατανοήσουμε τα αίτια μιας υπερδοσολογίας μαγνησίου, ώστε να ληφθούν προληπτικά μέτρα.

Αλλά πότε γίνεται πραγματικά επικίνδυνο το μαγνήσιο;

Από πότε γίνεται το μαγνήσιο επικίνδυνο;

Μια μελέτη της Υπηρεσία Προστασίας Καταναλωτών έδειξε ότι το 64% των δοκιμασμένων σκευασμάτων μαγνησίου περιείχαν περισσότερο από τη συνιστώμενη μέγιστη ημερήσια δόση των 250 χιλιοστογραμμαρίων. Αυτό υπογραμμίζει την ανάγκη να δοθεί προσοχή στη δοσολογία.

Μια επικίνδυνη συσσώρευση μαγνησίου στο σώμα (υπερμαγνησιαιμία) είναι σπάνια και συνήθως εμφανίζεται μόνο με πολύ υψηλή πρόσληψη μέσω συμπληρωμάτων διατροφής ή σε άτομα με μειωμένη νεφρική λειτουργία. Σε υγιή άτομα με φυσιολογική νεφρική λειτουργία, είναι δύσκολο να επιτευχθούν επικίνδυνα επίπεδα μαγνησίου μέσω της κανονικής διατροφής ή μέτριων συμπληρωμάτων διατροφής.

Οξείες δηλητηριάσεις από μαγνήσιο μπορούν να εμφανιστούν όταν λαμβάνονται εξαιρετικά υψηλές δόσεις, για παράδειγμα αρκετά γραμμάρια την ημέρα (πάνω από 5 γραμμάρια). Όμως τέτοιες ποσότητες υπερβαίνουν κατά πολύ τις συνηθισμένες δόσεις συμπληρωμάτων και σπάνια συμβαίνουν στην πράξη.

Η υπερβολική συγκέντρωση μαγνησίου μπορεί να ανιχνευθεί μέσω αιματολογικής εξέτασης. Τυπικά, τα φυσιολογικά επίπεδα μαγνησίου στον ορό αίματος κυμαίνονται περίπου από 0,7 έως 1,0 mmol/l. Τιμές μεταξύ 1,0 και 1,3 mmol/l θεωρούνται ήδη ελαφρώς αυξημένες (ήπια υπερμαγνησιαιμία). Μέτρια αυξημένη συγκέντρωση βρίσκεται μεταξύ 1,4 και 2,0 mmol/l. Τιμές σημαντικά αυξημένες πάνω από 2,0 mmol/l μπορεί να είναι επικίνδυνες και μια υπερδοσολογία μπορεί να γίνει απειλητική για τη ζωή σε συγκέντρωση ορού αίματος πάνω από 2,5 mmol/l.

Περίληψη τιμών μαγνησίου ορού:

• Φυσιολογικό εύρος: 0,7 – 1,0 mmol/l

• Ελαφρώς αυξημένο: 1,0 – 1,3 mmol/l

• Μέτρια αυξημένο: 1,4 – 2,0 mmol/l

• Σημαντικά αυξημένο: Πάνω από 2,0 mmol/l

• Απειλητικό για τη ζωή: Πάνω από 2,5 mmol/l

Η συνιστώμενη συνολική ημερήσια πρόσληψη μαγνησίου σύμφωνα με τη Γερμανική Εταιρεία Διατροφής (DGE) είναι 300 mg για τις γυναίκες και 350 mg για τους άνδρες. Το Ομοσπονδιακό Ινστιτούτο Εκτίμησης Κινδύνων (BFR) συνιστά η πρόσθετη λήψη μαγνησίου να μην ξεπερνά τη μέγιστη δοσολογία των 250 mg την ημέρα, ώστε να αποφεύγεται η υπερδοσολογία. Όπως εξηγήθηκε, όμως, μια πραγματική υπερδοσολογία είναι πολύ σπάνια.

Ποιοι κίνδυνοι και παρενέργειες μπορεί να εμφανιστούν σε περίπτωση υπερδοσολογίας;

Κίνδυνοι και παρενέργειες υπερδοσολογίας μαγνησίου

Μια μη θεραπευμένη σοβαρή υπερμαγνησιαιμία μπορεί να απειλήσει τη ζωή. Ένα πολύ χαμηλό επίπεδο μαγνησίου στο αίμα αυξάνει τον κίνδυνο για καρδιακές αρρυθμίες. Ιδιαίτερα επικίνδυνη γίνεται η κατάσταση όταν συμπληρώματα μαγνησίου λαμβάνονται σε συνδυασμό με αντιυπερτασικά φάρμακα. Αυτό μπορεί να προκαλέσει έντονη επιβράδυνση του καρδιακού παλμού και στη χειρότερη περίπτωση να οδηγήσει σε καρδιακή ανακοπή.

Μία ξαφνική μείωση της καρδιακής συχνότητας μπορεί επίσης να προκληθεί από υπερδοσολογία μαγνησίου. Ασθενείς με βραδυκαρδία κάτω των 60 παλμών ανά λεπτό πρέπει να αποφεύγουν τα συμπληρώματα μαγνησίου. Αν και το μαγνήσιο έχει θετική επίδραση στη λειτουργία της καρδιάς, η υπερδοσολογία μπορεί να προκαλέσει το ακριβώς αντίθετο και να οδηγήσει σε σοβαρά προβλήματα υγείας.

Οι κίνδυνοι και οι παρενέργειες από υπερβολικό μαγνήσιο επομένως δεν πρέπει να υποτιμώνται, παρόλο που μια πραγματική υπερδοσολογία εμφανίζεται πολύ σπάνια. Αλλά πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί μια τέτοια υπερδοσολογία;

Θεραπεία υπερδοσολογίας μαγνησίου

Η θεραπεία της υπερδοσολογίας μαγνησίου μπορεί να περιλαμβάνει διουρητικά ή αιμοκάθαρση, ειδικά σε προχωρημένη νεφρική ανεπάρκεια. Τα διουρητικά προάγουν την αποβολή μαγνησίου μέσω των ούρων, αλλά χρησιμοποιούνται κυρίως ως παρενέργεια. Είναι σημαντικό να γνωρίζετε ότι κατά τη διαδικασία αυτή αποβάλλονται επίσης άλλα σημαντικά μέταλλα και βιταμίνες.

Σε ασθενείς με σοβαρή νεφρική ανεπάρκεια είναι συχνά απαραίτητη η αιμοκάθαρση για την αφαίρεση της περίσσειας μαγνησίου και των τοξινών. Μια τέτοια θεραπεία πρέπει να ξεκινήσει το συντομότερο δυνατόν για να αποφευχθούν σοβαρές επιπλοκές.

Η έγκαιρη θεραπεία είναι καθοριστικής σημασίας για την αποκατάσταση της υγείας και την αποφυγή περαιτέρω βλάβης.

Αλλά πώς μπορεί να προληφθεί εξαρχής μια υπερδοσολογία μαγνησίου;

Πρόληψη: Πώς να αποφύγετε την υπερδοσολογία μαγνησίου;

Πριν από τη λήψη συμπληρωμάτων διατροφής πρέπει να προσέχετε προσεκτικά τη δοσολογία που αναγράφεται στη συσκευασία.

Ήδη από μία ημερήσια πρόσληψη μεγαλύτερη των 300 mg μπορεί να εμφανιστούν δυσάρεστες γαστρεντερικές διαταραχές. Ωστόσο, η ανεκτικότητα εξαρτάται επίσης από την επιλογή της ένωσης του μαγνησίου. Οι οργανικές και υψηλής βιοδιαθεσιμότητας ενώσεις όπως Γλυκινικό μαγνήσιο ή μαγνήσιο μηλικό είναι πολύ καλά ανεκτές και προσφέρουν επιπλέον οφέλη ανάλογα με τον εκάστοτε σύνδεσμο. Σε ένα άλλο άρθρο του blog έχουμε αναλύσει και συγκρίνει τις πιο γνωστές ενώσεις μαγνησίου: Ποιο είναι το καλύτερο μαγνήσιο;

Τα προϊόντα που περιέχουν πολύ περισσότερη από το 100% της συνιστώμενης ποσότητας μικροθρεπτικών συστατικών είναι συχνά περιττά και θα πρέπει να αποφεύγονται, ώστε να μην υπάρχει κίνδυνος υπερδοσολογίας. Οι ασθενείς με νεφρικές παθήσεις πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί, καθώς η ικανότητά τους να αποβάλλουν μαγνήσιο είναι μειωμένη, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο υπερδοσολογίας.

Με αυτά τα προληπτικά μέτρα μπορεί να μειωθεί σημαντικά ο κίνδυνος υπερδοσολογίας μαγνησίου.

Αλλά πότε είναι πραγματικά σκόπιμη η επιπλέον λήψη μαγνησίου;

Πότε είναι χρήσιμη η επιπλέον λήψη μαγνησίου;

Η επιπλέον λήψη μαγνησίου μπορεί να είναι σκόπιμη όταν οι ανάγκες δεν καλύπτονται μέσω της συνήθους διατροφής. Οι ανάγκες σε μαγνήσιο μπορεί επίσης να αυξηθούν ανάλογα με την κατάσταση ζωής. Σε αυτές περιλαμβάνονται οι αθλητές, οι έγκυες, οι ηλικιωμένοι, τα άτομα με άγχος, όσοι έχουν ημικρανίες ή άτομα με συγκεκριμένες διατροφικές συνήθειες όπως οι vegan.

Αθλητές έχουν αυξημένες ανάγκες σε μαγνήσιο λόγω του εντατικού μεταβολισμού των μυών και της απώλειας μαγνησίου μέσω του ιδρώτα. Μελέτες έχουν δείξει ότι το μαγνήσιο παίζει καθοριστικό ρόλο στην παραγωγή ενέργειας και τη λειτουργία των μυών. Έχει αποδειχθεί πως η συμπληρωματική χορήγηση μαγνησίου μπορεί να βελτιώσει τη μυϊκή δύναμη και τη σωματική απόδοση σε ηλικιωμένα άτομα (Zhang et al., 2017).

Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνη οι ανάγκες σε μαγνήσιο αυξάνονται για να υποστηριχθεί η ανάπτυξη του εμβρύου και να αποφευχθούν πιθανές επιπλοκές όπως η προεκλαμψία. Η επιπρόσθετη λήψη μαγνησίου έχει συσχετιστεί με μειωμένες επιπλοκές εγκυμοσύνης όπως η προεκλαμψία και χαμηλότερο κίνδυνο πρόωρου τοκετού (Makrides et al., 2014) (Zarean & Tarjan, 2017).

Ηλικιωμένοι μπορεί να έχουν αυξημένες ανάγκες σε μαγνήσιο λόγω μειωμένης απορρόφησης με την ηλικία ή χαμηλότερης νεφρικής λειτουργίας. Μια μελέτη έδειξε ότι η συμπλήρωση μαγνησίου μπορεί να βελτιώσει την κινητικότητα και μυϊκή δύναμη σε ηλικιωμένες γυναίκες που συμμετείχαν σε μέτριο πρόγραμμα γυμναστικής (Veronese et al., 2014).

Άτομα που χρόνιο στρες βρίσκονται υπό αυξημένο στρες καταναλώνουν περισσότερο μαγνήσιο, γιατί οι ορμόνες του στρες όπως η κορτιζόλη μπορούν να μειώσουν τα επίπεδα μαγνησίου στο σώμα. Το μαγνήσιο έδειξε θετική επίδραση στη μείωση του στρες και του άγχους σε ευαίσθητα άτομα (Boyle et al., 2017).

Ασθενείς με ημικρανία συχνά ωφελούνται από τα συμπληρώματα μαγνησίου, καθώς το μαγνήσιο μπορεί να βοηθήσει στη μείωση της συχνότητας και της έντασης των επεισοδίων ημικρανίας. Μια ανασκόπηση έδειξε ότι το μαγνήσιο μπορεί να λειτουργήσει ως αποτελεσματική προφύλαξη για την ημικρανία, ιδιαίτερα σε ασθενείς με γνωστή ανεπάρκεια μαγνησίου (Teigen & Boes, 2015).

Επιπλέον, οι Βέγκαν και χορτοφάγοι συχνά έχουν δυσκολία να λάβουν επαρκή ποσότητα μαγνησίου μέσω της διατροφής, καθώς τροφές πλούσιες σε μαγνήσιο όπως οι ξηροί καρποί, οι σπόροι και τα προϊόντα ολικής άλεσης ίσως να μην καταναλώνονται σε επαρκείς ποσότητες.

Επιπλέον, ορισμένες καταστάσεις υγείας όπως Διαβήτης, Πεπτικές διαταραχές (π.χ. νόσος του Crohn ή κοιλιοκάκη) και χρόνιες φλεγμονές μπορούν να αυξήσουν τις ανάγκες σε μαγνήσιο ή να επηρεάσουν την απορρόφησή του (Veronese et al., 2020). Επίσης, η λήψη ορισμένων φαρμάκων, όπως διουρητικά ή αναστολείς αντλίας πρωτονίων, μπορεί να μειώσει τα επίπεδα μαγνησίου στο σώμα.

Συχνές ερωτήσεις

Πόσο μαγνήσιο την ημέρα;

Η DGE συστήνει για ενήλικες ημερήσια πρόσληψη 350 έως 400 mg μαγνησίου για άνδρες και 300 έως 350 mg για γυναίκες. Εάν είσαι έγκυος ή κάνεις πολύ αθλητισμό, οι ανάγκες σου μπορεί να είναι ακόμα μεγαλύτερες. Σημαντικό: Αυτή η σύσταση λαμβάνει υπόψη τη συνολική ποσότητα που προσλαμβάνεται μέσω της διατροφής και των συμπληρωμάτων. Σε ένα ακόμη άρθρο του μπλογκ μας, αναλύσαμε με περισσότερες λεπτομέρειες το ερώτημα "Πόσο μαγνήσιο την ημέρα;" εκτενέστερα.

Ποιες παρενέργειες έχει η καθημερινή λήψη μαγνησίου;

Η καθημερινή λήψη μαγνησίου μπορεί να προκαλέσει φούσκωμα και πεπτικές διαταραχές, όπως μαλακά κόπρανα ή διάρροια. Το σώμα σου προσπαθεί να αποβάλλει γρήγορα την περίσσεια!

Είναι τα 400 mg μαγνησίου υπερβολικά;

400 mg μαγνησίου συνήθως δεν είναι υπερβολική ποσότητα, αρκεί να μην τα λαμβάνεις αποκλειστικά ως συμπλήρωμα διατροφής. Παρακαλούμε λάβε υπόψη ότι ήδη λαμβάνεις σημαντικές ποσότητες μαγνησίου μέσω της καθημερινής διατροφής σου.

Ποια συμπτώματα έχει κάποιος όταν παίρνει υπερβολικό μαγνήσιο;

Σε περίπτωση ήπιας υπερδοσολογίας, το σώμα αντιδρά συνήθως με διάρροια. Τα σοβαρά και επικίνδυνα συμπτώματα σε περίπτωση σημαντικής υπερβολικής λήψης μαγνησίου είναι η ναυτία, η μυϊκή αδυναμία, η χαμηλή αρτηριακή πίεση και ο αργός καρδιακός παλμός.

Ποιες είναι οι κύριες αιτίες υπερδοσολογίας μαγνησίου;

Οι κύριες αιτίες υπερδοσολογίας μαγνησίου είναι η νεφρική ανεπάρκεια και η υπερβολική λήψη συμπληρωμάτων που περιέχουν μαγνήσιο.